Menu

Theaterkostuums maken leer je niet op school

In drie maanden tweehonderdvijfenveertig kostuums voor kerstproductie De Dutch Don’t Dance Division

Ben Voorhaar maakt al zeker twintig jaar regelmatig theaterkostuums voor Thom Stuart en Rinus Sprong van het Haagse dansgezelschap De Dutch Don’t Dance Division. Voor hun jaarlijkse kerstproductie ‘Dancing in a Winter Wonderland’ werkt hij nu aan zo’n tweehonderdvijfenveertig kostuums, van levensgrote dieren tot strakke zuurstokpakken. Bovendien ontwierp hij het decor.

Ooit was Voorhaar zelf danser. Toen hij op de modevakschool zat, was hij al veel met dans bezig. Hij stapte over op de Scapino Dansacademie en was onder andere veertien jaar solist in Gelsenkirchen. Zijn choreograaf daar gaf hem de kans kostuums te maken voor voorstellingen. Na zijn loopbaan als danser richtte Voorhaar met zijn rechterhand Sabrina Zyla Karisma Costumes op. ‘Hoe je theaterkostuums maakt moet je zelf uitvinden,’ weet hij, ‘dat leer je niet op school.’

En dan is er nog een verschil tussen kostuums voor acteurs of voor dansers. Dat hoef je aan de buitenkant niet altijd te zien. ‘Voor dansers moet er bij mij lycra in de stof zitten’, zegt Voorhaar. ‘Ik kan een alledaagse broek ontwerpen, waar je normaal niet in zou kunnen dansen. Maar als er lycra in zit rekt hij vanzelf mee met bewegingen. Het is belangrijk met goede materialen te werken. Het kostuum moet er bij de laatste voorstelling net zo uitzien als bij de première. En het moet makkelijk wasbaar zijn. Mensen denken soms dat kostuumontwerp artistiekerig is, lekker stofjes zoeken en zo, maar het is heel ambachtelijk kleren maken.’

Ben Voorhaar kent Stuart en Sprong al uit de tijd dat ze alle drie dansten, ruim twintig jaar geleden. Sindsdien heeft hij aan heel veel van hun voorstellingen meegewerkt en sinds De Notenkraker is hij hun vaste kostuumontwerper. ‘We hebben door de jaren heen gekke dingen gedaan, zoals Grimm, op de Hofvijver. Dan gingen we in het vijvertje bij hun studio oefenen hoe je in een bootje drijft. Er is altijd tijd om te lachen. Ik vind het leuk om dingen buiten te doen, Festival Classique, de Parade, niet alleen binnen in een theater.’

‘Meestal zijn het grote, spannende producties. Ik mag alles zelf bedenken, ze laten me heel vrij. Maar ze weten wel wat ze willen. Rinus heeft veel fantasie, hij levert veel input. Zelf zoek ik altijd een eigen gezicht voor elke productie. Een bepaalde stijl, bepaalde materialen, of alles tweedehands. Ik houd van risico’s nemen. Ik wil dat het voor mijzelf ook nieuw is en me inspireert.’

‘Het doel is om een groot spektakel neer te zetten en dat is moeilijk vorm te geven. Er komen dit keer bijvoorbeeld levensgrote dieren en wandelende sneeuwpoppen voor in de voorstelling.’

‘Vorig jaar deden we de Notenkraker. Daar zit een duidelijke verhaallijn in. ‘Dancing in a Winter Wonderland’ bestaat veel meer uit korte scènes, die een verband met elkaar hebben maar ook weer niet. De fantasie loopt door de realiteit heen.’

Na het ontwerpen worden de kostuums uitgevoerd in Voorhaars atelier ‘Karisma Costumes’ in Duitsland. Er werken vier mensen. Hoe pakken ze het aan om in korte tijd zo veel kostuums te maken? ‘Eerst moet ik alle honderdachtentwintig dansers de maat nemen. Nee, dat duurt niet zo lang. Ik heb een standaardlijstje met alle maten in een vaste volgorde. Ik vraag iemand om een pen vast te houden terwijl ik roep: 22, 15, 30… Dat gaat heel vlug. Voor iedereen samen ben ik twee uurtjes aan het meten. Daarna ben ik wel gaar, ja.’

‘Het proces heeft veel met logistiek te maken. Welke stoffen zijn al beschikbaar, met welke kostuums moet al vroeg gerepeteerd worden? Je moet goed plannen, want je wilt zelf ook niet hoeven wachten. Tussendoor kom ik steeds met een lading naar Nederland om te passen. Ik neem altijd goed maat, dus ik heb over het algemeen niet veel correcties. Na zeventien jaar een eigen atelier hebben we veel know-how en ruim driehonderd patronen, die kun je steeds opnieuw gebruiken.

Ook als de kostuums klaar zijn, is er nog werk aan de winkel. Tijdens grote voorstellingen als ‘Dancing in a Winter Wonderland’ is Voorhaar steeds aanwezig. ‘Er springt altijd wel ergens een knoop.’ Hij wordt geassisteerd door Cindy Innemee, de moeder van een van de kinderen die mee danst in de voorstelling. Zij is costumière van beroep en De Dutch Don’t Dance Division is erg gelukkig haar in het team van vrijwilligers te hebben.

Waarom werken Stuart en Sprong graag met hem? Voorhaar overweegt de vraag even. ‘Ik denk omdat ik betrouwbaar ben. Als ik zeg dat ik iets doe, doe ik het ook. We zijn bevriend. Verder kan ik goed met verschillende budgetten werken doordat ik mijn eigen atelier heb. Ik hoef werk niet uit te besteden, behalve soms maskers. Ik laat wel eens stoffen bedrukken, maar dan maak ik de kostuums van die stoffen weer goedkoop. Daar kun je mee spelen. En omdat ik mooie dingen maak natuurlijk, in hun smaak!’

‘Wat ik in hen het meest waardeer is dat alle deelnemers na een productie zo veel geleerd hebben, ook als ze al eerder meegedaan hebben. Vooral de dansers komen er heel gesterkt uit, als andere mensen. Ze zijn zelfstandiger, technisch beter, met meer zelfvertrouwen. En dat straalt uit op de hele crew.’

Auteur: Frans van Hilten

Doneer nu via voordekunst.nl
Met jouw steun kunnen we de cast van De Dutch Don’t Dance Division’s Christmas Spectacular: ‘Dancing in a Winter Wonderland’ voorzien van deze prachtige kostuums. We hopen dan ook dat we met deze Voordekunst campagne voldoende geld ophalen om kostuums te laten maken voor iedereen. Onze dank is groot!

Ben Voorhaar_Portret_bewerkt-1Ben Voorhaar_Samples stoffen_Ballet Blanc

Agenda

24 sep 2019 t/m 27 sep 2019
25 dec 2019 t/m 29 dec 2019
11 feb 2020 t/m 1 mei 2020